די הייליגע שיטה פון סאטמארער רבי'ן — דער בעל ויואל משה זצ״ל

א לימוד אין די ספרים ויואל משה און על הגאולה ועל התמורה, מקור נאך מקור

א דאקומענטאר אויף אידיש · 4 שעה 52 מינוט · אלע 21 טיילן אין איין ווידעא · 20 קאפיטלען · מיט די מקורות אויפן סקרין. חשון תשפ״ז / אקטאבער 2026.

⬇ אראפנעמען דעם גאנצן ווידעא (309 MB)

קאפיטלען

• 0:00:00 קאפיטל 1 – דאס לעבן פונעם סאטמארער רבי'ן (The Life of the Satmar Rebbe) · טייל 1
• 0:14:27 קאפיטל 2 – דער היסטארישער הינטערגרונט (Historical Background) · טייל 2
• 0:29:11 קאפיטל 3 – די יסודות פון זיין שיטה (The Foundations of His Shita) · טייל 3
• 0:45:46 קאפיטל 4 (א) – דער ספר ויואל משה (א): די הקדמה און מאמר שלש שבועות (The Book Vayoel Moshe (part 1): Its History, the Hakdama and Maamar Shalosh Shevuos) · טייל 4
• 1:03:43 קאפיטל 4 (ב) – דער ספר ויואל משה (ב): מאמר ישוב ארץ ישראל און מאמר לשון הקודש (The Book Vayoel Moshe (part 2): Maamar Yishuv Eretz Yisroel and Maamar Lashon HaKodesh) · טייל 5
• 1:18:08 קאפיטל 5 – די שלש שבועות (The Three Oaths) · טייל 6
• 1:43:02 קאפיטל 6 – ציוניזם און די גרינדונג פון דער מדינה (Zionism and the Establishment of the State) · טייל 7
• 1:58:36 קאפיטל 7 – תורה, הלכה און השקפה (Torah, Halachah and Hashkafah) · טייל 8
• 2:11:02 קאפיטל 8 – משיח, גאולה און גלות (Moshiach, Geulah and Galus) · טייל 9
• 2:25:12 קאפיטל 9 – דער חורבן און די תקופה דערנאך (The Holocaust and Its Aftermath) · טייל 10
• 2:40:15 קאפיטל 10 – דער אויפבוי פון סאטמאר (The Rebuilding of Satmar) · טייל 11
• 2:50:23 קאפיטל 11 – חינוך און דער קומענדיגער דור (Education and the Next Generation) · טייל 12
• 2:58:02 קאפיטל 12 – ספר דברי יואל און זיינע אנדערע לערנונגען (Sefer Divrei Yoel and His Other Teachings) · טייל 13
• 3:10:45 קאפיטל 13 – א פארגלייך מיט אנדערע גדולי ישראל (Comparison with Other Torah Leaders) · טייל 14
• 3:24:58 קאפיטל 14 – היסטארישע מחלוקות און קריטיק (Historical Controversies and Criticisms) · טייל 15
• 3:38:59 קאפיטל 15 – די סאטמארער קהילה היינט (The Satmar Community Today) · טייל 16
• 3:49:34 קאפיטל 16 – די וויכטיגסטע תורה מקורות (Important Torah Sources) · טייל 17
• 4:06:43 קאפיטל 17 – וויכטיגע היסטארישע דאקומענטן (Important Historical Documents) · טייל 18
• 4:18:10 קאפיטל 18 – מיסּפארשטענדענישן און אָפטע פראגעס (Misunderstandings and Common Questions) · טייל 19
• 4:31:27 קאפיטל 19 – דעם רבי'נס פערזענליכע ירושה (The Rebbe's Personal Legacy) · טייל 20
• 4:40:10 קאפיטל 20 – א פולשטענדיגע סך-הכל (A Comprehensive Final Review) · טייל 21

מקורות

אין דעם פילם ווערט אפגעטיילט: (1) וואס דער רבי זצ״ל האט געשריבן, (2) ווי זיינע חסידים פארשטייען עס, (3) וואס אנדערע גדולים האלטן, (4) וואס היסטאריקער דאקומענטירן, און (5) וואס איז נאך אין מחלוקת. די ציטאטן פון ויואל משה און על הגאולה ועל התמורה וואס מען זעט אויפן סקרין זענען אפגעשטימט אות באות מיט די בילדער פון די ארגינעלע זייטן. די מאמרים ישוב ארץ ישראל און לשון הקודש זענען געלערנט געווארן דורך פראפ. שאול מאגיד׳ס ענגלישע איבערזעצונג. די בילדער זענען פון Wikimedia Commons (די לייסענס שטייט ביי יעדן בילד); די זייטן פון ספרים זענען פון HebrewBooks.org, daat.ac.il און mysatmar.com; די מאפעס, דיאגראמען און טאבעלעס זענען געמאכט געווארן פאר דעם פילם.

ספרים פונעם סאטמארער רבי'ן (Primary works of the Satmar Rebbe)

1. R' Yoel Teitelbaum, ויואל משה (Vayoel Moshe), Brooklyn 1961: Hakdama and Maamar Shalosh Shevuos, page scans from daat.ac.il; full volume, mysatmar.com
2. ויואל משה, HebrewBooks.org no. 66383
3. R' Yoel Teitelbaum, על הגאולה ועל התמורה (Al HaGeulah ve'al HaTemurah), Brooklyn 1967, scan from mysatmar.com
4. R' Yoel Teitelbaum, דברי יואל על התורה, HebrewBooks.org no. 21045
5. R' Yoel Teitelbaum, שו"ת דברי יואל, HebrewBooks.org no. 20289

גמרא, מדרש, ראשונים און אחרונים (Talmud, Midrash, Rishonim and Acharonim)

1. גמרא כתובות ק"י ע"ב — Sefaria
2. גמרא כתובות קי"א ע"א — Sefaria
3. רש"י כתובות קי"א ע"א — Sefaria
4. תוספות כתובות ק"י ע"ב — Sefaria
5. שיר השירים ב:ז (and 3:5, 5:8, 8:4) — Sefaria
6. שיר השירים רבה ב:ז — Sefaria
7. רש"י שיר השירים ב:ז — Sefaria
8. גמרא סנהדרין צ"ז–צ"ח — Sefaria
9. גמרא סוטה מ"ט ע"ב — Sefaria
10. גמרא ברכות י"ז ע"ב — Sefaria
11. רמב"ם, אגרת תימן — Sefaria
12. רמב"ם, הלכות מלכים פרקים י"א–י"ב — Sefaria
13. רמב"ן במדבר ל"ג:נ"ג — Sefaria
14. מהר"ל, נצח ישראל פרק כ"ד — Sefaria
15. השגות הרמב"ן על ספר המצוות, מצות עשה ד' (with Megillas Esther) — Sefaria
16. גמרא כתובות ק"י ע"ב–קי"א ע"א, page images (Oz Vehadar ed.) — HebrewBooks.org Shas
17. R' Chaim Elazar Shapira of Munkatch, מנחת אלעזר, HebrewBooks.org no. 14912
18. R' Yissachar Shlomo Teichtal, אם הבנים שמחה, HebrewBooks.org no. 38319
19. R' Menachem Mendel Kasher, התקופה הגדולה, HebrewBooks.org no. 54680

פארשונג און איבערזעצונגען (Scholarship and translations)

1. Shaul Magid, Jewish Anti-Zionism as Political Theology: The Major Writings of Rabbi Yoel Teitelbaum (University of California Press / Luminos, open access, CC BY-NC-ND)
2. J. David Bleich, Contemporary Halakhic Problems vol. 1, ch. 1 (via Sefaria)

ענציקלאפעדיעס (Encyclopedias)

1. Csíki, "Satu Mare," YIVO Encyclopedia
2. Nadler, "Satmar Hasidic Dynasty," YIVO Encyclopedia
3. Allan Nadler, "Satmar Hasidic Dynasty," YIVO Encyclopedia
4. Silber, "Sighet Marmaţiei," YIVO Encyclopedia
5. Frojimovics & Weitz, "Kasztner, Rezső," YIVO Encyclopedia
6. Adam S. Ferziger, "Sofer Family," YIVO Encyclopedia
7. "Transylvania," YIVO Encyclopedia
8. "Hungary from 1918 to 1945," YIVO Encyclopedia
9. Michael K. Silber, "Orthodoxy," YIVO Encyclopedia
10. Silber, "Hungary before 1918," YIVO Encyclopedia
11. "Teitelbaum," Encyclopaedia Judaica (via Encyclopedia.com)
12. "The Holocaust in Hungary," USHMM Holocaust Encyclopedia
13. "German Troops Occupy Hungary," USHMM Holocaust Encyclopedia
14. "Bergen-Belsen: Key Dates," USHMM Holocaust Encyclopedia
15. "Bergen-Belsen," USHMM Holocaust Encyclopedia
16. "Rudolf (Rezső) Kasztner," USHMM Holocaust Encyclopedia

ארטיקלען און וועב־קוואלן (Articles and web sources)

1. David N. Myers, "On 'The Most Anti-Zionist Text'," JQR blog, Sept. 13, 2023
2. Allan Nadler, "The Riddle of the Satmar," Jewish Ideas Daily, 23 May 2013 (first published 17 Feb 2011)
3. Menachem Keren-Kratz, "The Satmar Rebbe and the Destruction of Hungarian Jewry: Part 1," Tablet, 2014
4. Shaul Magid, "The Satmar Are Anti-Zionist. Should We Care?" Tablet, 2020
5. "Satmar, American-Style," Jewish Review of Books
6. "In America, but Not of America," First Things, 2022
7. Peninei Halakha (Rabbi Eliezer Melamed), "The Three Oaths"
8. Rabbi Shlomo Aviner, "The Three Oaths," Israel National News
9. Chaim Oscar Jacob, "Rabbi Meir Simcha Cohen of Dvinsk: A Centennial Reappraisal," The Lehrhaus
10. Kotzk Blog 504, "The 'Three Oaths': Theologies of Cancellation and Resurrection"
11. Shmuley Boteach, "The Satmar Rebbe and Zionism," Israel National News (Arutz Sheva), May 28, 2026
12. "Satmar Rebbe's ban on voting in Israel to be auctioned," Arutz Sheva, 2019
13. "Kasztner Archives to be Presented to Yad Vashem," Yad Vashem press release
14. "Jews Who Saved Jews in Hungary during the Holocaust," Yad Vashem
15. Tomi Komoly, "The Kasztner train – a personal perspective," Holocaust Educational Trust blog, 5 Oct 2017
16. "Satmar Hasidism: History, Ideology, and Sociology," Center for Jewish Studies, UC Berkeley
17. "American Shtetl: The Making of Kiryas Joel…," Center for Jewish Studies, UC Berkeley
18. Satmar Bikur Cholim, 545 Bedford Ave.
19. About Satmar Bikur Cholim
20. "Amid Mourning, Satmar Succession Goes to Court," New York Times, 2006
21. "Satmar Hasidim Appoint Leader," New York Times, 14 Sept 1979
22. "3 Young Followers of Satmar Rebbe Banned from Yeshiva, Synagogue for UN Picketing," JTA, 31 Jan 1969
23. "Satmar Rebbe To Arrive In Jerusalem…," VINnews, 2013
24. "Underground Satmar yeshivas approved by administrators," Forward, 2020
25. "Family Feud: Will the Real Satmar Please Stand Up?" Brooklyn Rail, 2005
26. Jonathan Mark, "Satmar And The 'Last Lion'," New York Jewish Week, 2016
27. Jonathan Mark, "Satmar rebbe dies at 91," JTA, 2006
28. "Kiryas Joel is now Palm Tree…," JTA
29. Rabbi Moshe Teitelbaum obituary, The Guardian, 2006

וויקיפעדיע (ענגליש/העברעאיש) (Wikipedia (English/Hebrew))

1. Wikipedia, "Joel Teitelbaum"
2. Wikipedia, "Vayoel Moshe"
3. Wikipedia, "Satmar"
4. Wikipedia, "Satmar Bikur Cholim"
5. Wikipedia, "Chananya Yom Tov Lipa Teitelbaum"
6. Wikipedia, "Chaim Tzvi Teitelbaum"
7. Wikipedia, "Yekusiel Yehuda Teitelbaum (I)"
8. Wikipedia, "Moshe Teitelbaum (Ujhel)"
9. Wikipedia, "Zalman Leib Teitelbaum"
10. Wikipedia, "Aaron Teitelbaum"
11. Wikipedia, "Moshe Teitelbaum (Satmar)"
12. Wikipedia, "Sighetu Marmației"
13. Wikipedia, "Satu Mare"
14. Wikipedia, "Kiryas Joel, New York"
15. Wikipedia, "Williamsburg, Brooklyn"
16. Wikipedia, "Chaim Elazar Spira"
17. Wikipedia, "Agudat Yisrael"
18. Wikipedia, "Edah HaChareidis"
19. Wikipedia, "Neturei Karta"
20. Wikipedia, "Belz (Hasidic dynasty)"
21. Wikipedia, "Religious Zionism"
22. Wikipedia, "Haredim and Zionism"
23. Wikipedia, "Anti-Zionism"
24. Wikipedia, "Messianism"
25. Wikipedia, "Three Oaths"
26. Wikipedia, "HaTekufah HaGedolah"
27. Wikipedia, "Yissachar Shlomo Teichtal"
28. Wikipedia, "Moses Sofer"
29. Wikipedia, "Yitzchok Zev Soloveitchik"
30. Wikipedia, "Chaim Soloveitchik"
31. Wikipedia, "Menachem Mendel Kasher"
32. Wikipedia, "Yisrael Alter"
33. Wikipedia, "Elchonon Wasserman"
34. Wikipedia, "Aharon Rokeach"
35. Wikipedia, "Moshe Feinstein"
36. Wikipedia, "Kastner train"
37. Wikipedia, "Rezső Kasztner"
38. Wikipedia, "Northern Transylvania"
39. Wikipedia, "The Holocaust in Hungary"
40. Hebrew Wikipedia, "יואל טייטלבוים"
41. Hebrew Wikipedia, "חנניה יום טוב ליפא טייטלבוים"
42. Hebrew Wikipedia, "משה טייטלבוים (ישמח משה)"
43. Hebrew Wikipedia, "חיים אלעזר שפירא"
44. Hebrew Wikipedia, "העדה החרדית"
45. Hebrew Wikipedia, "שלוש השבועות"